Zeeden – Pinus pinaster

Familie

De zeeden is een boom uit de dennenfamilie. De dennenfamilie bestaat niet alleen uit dennen, maar ook uit o.a. (zilver)sparren, douglas, hemlocksparren en lariksen. Over het algemeen hebben dennen twee naalden per punt (den = duo) en zijn de naalden langer dan bij de andere soorten. Bij (zilver)sparren staan de naalden los langs de tak (spar = solo) en bij de lariks zitten er veel naalden bij elkaar (lariks = legio). Gezien het feit dat ze allemaal familie van elkaar zijn, zijn er ook uitzonderingen op die regel, zoals de weymouthden die veel meer naalden per punt heeft. Die uitzonderingen zijn echter zeldzaam.

Herkenning

De zeeden is geen uitzondering wat betreft het aantal naalden dat er per punt aan de tak verschijnt. Wat wel opvalt is de forse lengte van de naalden. Deze zijn 10-25 cm lang. Andere kenmerken van deze boom zijn de kleur van de stam, die in eerste instantie (rood)bruin is, maar later (donker)grijs wordt. Net als de naalden, zijn ook de kegels behoorlijk lang: tot wel 15 cm. De knoppen van deze boom bevatten geen hars en zijn dus niet plakkerig.

Zeedennen zijn tweeslachtig; ze hebben zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen.

De pitten die in de handel zijn, komen van vier verschillende dennensoorten. Dit zijn onder meer de Pinus pinea die in Italië voorkomt en de Chinese Pinus armandii. De zaden groeien in de kegelvrucht, tussen houtachtige schubben. Door geplukte dennenappels te schudden komen de zaden vrij die daarna nog gepeld moeten worden. Dit kan machinaal gedaan worden (bron Wikipedia).

Voorkomen

De naam zeeden suggereert dat de boom van nature bij de zee voorkomt. Over het algemeen klopt dat ook wel, maar hij kan ook in het binnenland groeien; hij verdraagt voedselarme, droge zandbodems goed. Het feit dat hij vaak bij zee staat, zegt wel dat de soort relatief goed tegen zout kan. De wind vanuit zee brengt zout mee, dus soorten die daar niet tegen kunnen, doen het niet goed op zo’n plek.

In Nederland groeit de boom aan zee en in Noord-Brabant. Net als bijna alle andere naaldbomen in Nederland is ook deze uitheems, ofwel een exoot. Hij komt uit de kustgebieden van de Middellandse Zee.

Alleen de grove den (bovenste deel van de stam is oranje), de taxus en de jeneverbes – waar het overigens niet zo goed mee gaat- (Rode Lijst) zijn inheems en komen hier dus van oudsher voor.

Keuken

Pijnboompitten worden in de keuken gebruikt in salades en in pesto. Je kunt ze roosteren in een pan om de smaak te verbeteren en op te halen. Een tijd geleden is er opspraak geweest over de consumptie van pijnboompitten en wat voor effect het heeft op de smaakgewaarwording. Dit bleek vooral met de Chinese variant te maken te hebben en er was geen schadelijk effect van geconstateerd. Alleen dus een vreemde smaak, die niet geheel verklaarbaar is.

Gezondheidseigenschappen

Het gebruikte bestanddeel dat aangewend wordt voor de gezondheid komt van de schors van de pijnboom. Het wordt gebruikt vanwege zijn hoge concentratie aan OPC’s (Oligomere procyaniden). Dit zijn zogenaamde flavonoïden uit planten met antioxidant eigenschappen. OPC’s zijn vooral bekend om hun beschermende werking op de vaten en kleinere haarvaten. De bloedvaten worden sterker, soepeler en elastischer waardoor de doorbloeding ook beter wordt.

Toepassingen in een supplement bij

• slechte doorbloeding
• spataderen
• aambeien
• blauwe plekken die snel ontstaan