Citrusvruchten
De citrusvrucht is inmiddels een uitgebreide familie – geen inteelt – en een mooie deler van eigenschappen. Dit zijn de broertjes, zusjes, neven en nichten:
- sinaasappel
- limoen
- citroen
- mandarijn
- kumquat
- grapefruit
- mineola
- pomelo
- limequat
- sweetie
- ugli
Behandeling van citrusvruchten na de oogst
Kleurstoffen
Nee, het verven van verse citrusvruchten is niet toegestaan in de EU.
Een waslaagje om uitdroging te vertragen en de vrucht te laten shinen
Hiervoor worden natuurlijke wassen gebruikt zoals bijenwas, carnaubawas (gewonnen uit de palmboom Copernicia prunifera) of schellak (gemaakt van de harsachtige afscheiding van de lakschildluis Kerria lacca). Ook zijn er coatings zoals ‘Apeel’ die bestaan uit natuurlijke polymeren. Dit zijn stoffen waar ik mij niet zo druk over maak.
Fungiciden
Minder blij ben ik met de schimmelwerende middelen die op de schil worden aangebracht om bederf en schimmelgroei te beperken: fungiciden. Op het label van de netjes met vruchten zie je vaak een cocktail van deze stoffen vermeld, maar wel in een heel klein lettertype:
- Imazalil (E232 in EU)
- Thiabendazool (E233)
- Orthofenylfenol (OPP) (E231)
Deze stoffen worden meestal als coating of via dompelbaden aangebracht. En als je denkt dat de frisse mandarijnen met blad zo van de boom in het bakkie terecht zijn gekomen, heb je het (meestal) mis. In de supermarkt is men verplicht om de behandeling te vermelden op de labels. Volgens de warenwet zou het ook het geval moeten zijn op het bordje bij de kist vol citrusvruchten voor de losse verkoop. Ik weet niet of jij het al eens bent tegen gekomen… mijn inspecties hebben niets opgeleverd.
Hoe schadelijk zijn deze schimmelwerende middelen met mooie namen?
Imazalil, Thiabendazool en Orthofenylfenol (OPP) blijken bij hoge doses in proefdieren lever- en nierschade te geven en hormoonverstorende effecten te hebben. Ze worden geclassificeerd als “mogelijk schadelijk bij overmatige blootstelling”. Imazalil heeft ook een classificatie als “mogelijk kankerverwekkend” in dierstudies. Allemaal kunnen ze bij contact huid- of oogirritatie geven.
In de EU hebben we het over MRL (Maximale Residu Limiet) wettelijk vastgestelde normen. Bij correcte toepassing ligt de blootstelling ruim onder de schadelijke dosis. En ja dan hoop je maar dat er correct mee om wordt gegaan.
Schil of vruchtvlees
De bovengenoemde stoffen zitten vooral aan de buitenkant. Gebruik je de vrucht voor het sap/vruchtvlees: was de schil. De residuen op schil zijn meestal geen reden tot zorg voor sapgebruik. Het vruchtvlees bevat meestal weinig tot niets, maar bij raspen of gebruik van de schil neem je de residuen wél direct in. Citruspersautomaten in de supermarkt nemen waarschijnlijk wel wat stoffen van de schil mee.
Werk je professioneel met behandelde citrusvruchten? Komen je handen veel in contact met de schil? Draag dan het liefst handschoenen, want Imazalil, Thiabendazool en Orthofenylfenol (OPP) worden door de huid opgenomen.
Schil raspen?
Gebruik je de schil voor zest (rasp), limoncello, glühwein, marmelade, aroma, siroop, thee, cocktailgarnituur, lemoncake of een stoofpotje: gewone behandelde supermarktcitrus: liever niet! En dan vermeld ik een tenzij: …tenzij je de schil grondig wast en het liefst licht schrobt met warm water of gedurende 3 minuten in een badje met baking soda houdt. Niet ideaal; zelfs dan blijven sommige stoffen aanwezig, omdat ze in de waslaag trekken.
Biologisch/onbespoten: lekker en gezond! Wel kunnen biologische citrusvruchten een natuurlijke waslaag hebben, maar geen synthetische antischimmelmiddelen.
Het recept van onze befaamde glühwein
Wij verkopen in samenwerking met wijnhandel Okhuysen een heerlijke fles rode wijn met onze glühweinkruiden erbij.
- Neem een fles lekkere rode wijn, dat kan ook een gedealcoholiseerde/alcoholvrije rode wijn zijn.
- Doe de wijn samen met onze glühweinkruiden en een biologische sinaasappel en/of citroen in een pan en warm dit rustig op.
- Voeg naar smaak bruine kandij of (riet)suiker toe. Met een andere zoetstof kun je experimenteren.
- Laat het geheel een half uur trekken.
- Daarna kun je het serveren. Haal wel eerst even de kruiden eruit, of let goed op met het uitschenken. Een soeplepel werkt ook.
Tips
Je kunt de kruidnagels in de sinaasappel drukken, dan hoef je die er later niet stuk voor stuk uit te vissen!
Om een beetje extra pit toe te voegen, kun je een borrelglaasje cognac of vieux bij het mengsel doen.
