Harig wilgenroosje (Epilobium hirsitum) is een in Nederland veel voorkomende plant. Hij valt op door zijn grootte en door zijn grote, (paars)roze bloemen. In deze blog behandel ik de plant en ook in het kort verschillen met enkele daar op lijkende planten: het wilgenroosje (Chamaerion angustifolium) en grote kattenstaart (Lythrum salicaria).
Harig wilgenroosje is een plant uit de teunisbloemfamilie (Onagraceae). Deze familie bevat ruim 600 verschillende planten die vooral voorkomen in de gematigde streken. De planten groeien vaak op vochtige plaatsen of het zijn pioniers (planten die zich als eerste ergens vestigen, maar snel door andere planten worden weggeconcurreerd) die juist op droge plekken staan.
De soorten van deze familie hebben enkelvoudige bladeren en tweeslachtige bloemen. In Nederland hebben de soorten 2, 4 of 8 meeldraden.
Binnen Nederland komt ook een aantal soorten van deze familie voor. Bekendste soorten die in Nederland in het wild voorkomen zijn de teunisbloemen (Oenothera, diverse soorten), het wilgenroosje (Chamaerion angustifolium) en het harig wilgenroosje. Wat minder bekend, maar in de Haarlemse Hout veel voorkomend, is het groot heksenkruid (Circaea lutetiana).
De teunisbloemfamilie kent verschillende groepen ofwel geslachten binnen de familie. De groep Epilobium, waartoe het harig wilgenroosje behoort, wordt ook wel basterdwederik genoemd. Deze groep bevat naast het harig wilgenroosje dan ook diverse basterdwederikken. Basterdwederikken zijn echter geen familie van de “gewone” wederikken, zoals de in tuinen aangeplante grote wederik (Lysimachia vulgaris). De “gewone” wederik, hoort bij de sleutelbloemfamilie.
In de winter zie je ‘m niet, omdat hij pas in het voorjaar boven de grond komt. In eerste instantie heeft hij dan een rozet van bladeren direct boven de grond, maar al snel begint hij te groeien.
Harig wilgenroosje is een vrij fors kruid, zowel in de breedte als de hoogte; hij kan circa 1,5 meter hoog worden. De bladeren zijn lancetvormig en zijn behaard, net als de stengel. Harig wilgenroosje vertakt zich veel, waardoor de plant er zo fors uit ziet. Verspreid aan de stengel verschijnen in de zomer de grote (paars)roze bloemen. De bloemblaadjes zijn een paar cm lang, waarvan de gekleurde bloemblaadjes aan de voet met elkaar vergroeid zijn. Wanneer de bloemen door bijen bevrucht zijn en de zaden komen, krijgen die pluis mee om zich te verplaatsen met de wind. Het zijn net veertjes.
Het wortelstelsel van het harig wilgenroosje is een wortelstok, waarmee hij zich ook kan verspreiden ofwel klonen. Het bovengrondse gedeelte sterft na de bloei en vruchtperiode af, maar de plant maakt nieuwe knoppen voor het volgende jaar; het is een meerjarige plant.
Harig wilgenroosje is een (zeer) algemeen voorkomende plant in Nederland.
Het kruid staat graag op vrij natte standplaatsen, langs sloten en beken. Ik zeg vrij nat, want hij staat liever niet in het water en hij staat net wat droger dan grote kattenstaart (Lythrum salicaria). Harig wilgenroosje mijdt droge gebieden en zure of voedselarme grond. Ook heeft de plant licht nodig. Als aan al deze voorwaarden is voldaan, kan dit kruid behoorlijk dominant aanwezig zijn.
Het harig wilgenroosje lijkt op het wilgenroosje. De vorm, grootte en kleur van de bloemen zijn hetzelfde. Ook bij het wilgenroosje zitten de zaden aan pluis vast. Er zijn echter ook verschillen.
Het harig wilgenroosje is behaard, het wilgenroosje niet.
Ook de vorm van de plant is anders. Waar het harig wilgenroosje al gauw een bos wordt door alle vertakkingen heeft het wilgenroosje één stengel, waarbij bovenin de bloemen aan deze stengel zitten. Tussen en bij deze bloemen van het wilgenroosje zijn geen bladeren aanwezig, waardoor het een soort pluim lijkt.
Tot slot heeft het wilgenroosje ook een andere voorkeur voor waar hij staat. Het is een kenmerkende soort van kapvlakten. Dus als er net een stuk bos is gekapt, dan is het heel goed mogelijk dat wilgenroosje daar ineens op gaat komen. Het harig wilgenroosje zul je daar niet zien, want het is daar veel te droog.
Harig wilgenroosje lijkt ook een beetje op grote kattenstaart (Lythrum salicaria), omdat de bladeren min of meer dezelfde vorm hebben en deze plant zich ook vertakt. Tenminste, harig wilgenroosje lijkt op grote kattenstaart, zolang hij nog niet bloeit. Kattenstaart heeft de bloemen in een soort dichte pluimen staan.
Ook als de planten nog niet bloeien, is er een duidelijk verschil. Kattenstaarten hebben vier- tot zeskantige stengels (bij het harig wilgenroosje zijn ze rond).
Wilgenroosje is rijk aan fytosterolen waaronder bèta-sitostrol. Deze fytosterolen (en met name bèta-sitostrol) in wilgenroosje werken vooral ontzwellend op de prostaat en gaan daarmee verder prostaatvergroting tegen (ze kunnen het al aanwezige prostaatvolume niet verkleinen). Ze verminderen de binding van het androgene hormoon DHT (dihydrotestosteron) met de androgeenreceptoren in prostaat. DHT is een krachtigere vorm van testosteron die de celgroei in de prostaat stimuleert en de spieren rond de blaashals aanspant (dit kan urinewegklachten geven, zoals vaker plassen en een zwakkere straal). Daarnaast bevat de plant aardig wat flavonoïden, die ontstekingen tegengaan.
Harig wilgenroosje wordt daarom ingezet bij diverse soorten prostaatvergroting en de daarbij gepaard gaande plasproblemen, zoals nachtelijk plassen en moeilijk uitplassen.
Raadpleeg voor gebruik van kruiden altijd een specialist bij ziekte en medicatiegebruik.
"*" geeft vereiste velden aan
Zij maken de beste natuurgeneeskundige middelen voor je geliefde dier. Oerkracht uit de natuur voor grote en kleine huisdieren.